Publicaties

Kenniscentrum Hoogbegaafdheid - 2026

Voor het Kenniscentrum Hoogbegaafdheid ↪ leverden wij een inhoudelijke bijdrage aan de brochure Executieve functies & vaardigheden (2026), waarin kennis en praktische handvatten samenkomen voor onderwijsprofessionals, ouders en hulpverleners.

In deze publicatie staat een belangrijk inzicht centraal: executieve vaardigheden zijn voor alle leerlingen essentieel voor schoolsucces, vaak zelfs een betrouwbaardere voorspeller dan intelligentie. Tegelijk doorbreken we een hardnekkige mythe: ook leerlingen met kenmerken van (hoog)begaafdheid ontwikkelen deze vaardigheden niet vanzelf. Net als alle andere kinderen hebben zij een omgeving nodig waarin deze vaardigheden bewust worden uitgelokt, geoefend en versterkt.

In de brochure:

• leggen we helder uit wat het verschil is tussen executieve functies en executieve vaardigheden;
• beschrijven we wat kinderen nodig hebben om deze vaardigheden daadwerkelijk te ontwikkelen;
• en laten we zien hoe je hier preventief en doelgericht mee aan de slag kunt, zowel thuis als op school.

Onze bijdrage bevat daarnaast veel praktische tips voor ouders en onderwijsprofessionals. Denk aan het aanleren van routines, het stimuleren van reflectie, het geven van gerichte feedback, het bieden van structuur én ruimte, en het bewust inzetten van taal en voorbeelden om het leerproces zichtbaar te maken.

Ook zijn er op de website twee deepdives van ons te vinden, waarin we verder ingaan op executieve functies in relatie tot hoogbegaafdheid en het versterken van deze vaardigheden bij (hoog)begaafde leerlingen.

Deze publicatie sluit naadloos aan bij onze visie: executieve vaardigheden ontwikkelen zich niet vanzelf, maar vragen om een bewuste, dagelijkse aanpak waarin denken, voelen en doen met elkaar verbonden zijn. Bekijk de brochure hier.

Whitepaper Executieve functies Noordhoff - 2025

Voor Noordhoff ↪ schreven wij de whitepaper Executieve functies - Hoe je executieve vaardigheden effectief ondersteunt op school.

In deze whitepaper laten we zien waarom executieve vaardigheden onmisbaar zijn voor leren, gedrag en welbevinden van leerlingen. Ze vormen de motor achter schoolsucces: zonder vaardigheden als plannen, aandacht vasthouden, emotieregulatie en reflecteren komt leren vaak niet goed tot bloei. We maken inzichtelijk hoe deze vaardigheden zich ontwikkelen, waarom leerlingen hier vastlopen en welke rol jij als onderwijsprofessional daarin speelt.

De whitepaper biedt een heldere uitleg van de 11 executieve functies en laat zien hoe deze functies samenhangen en elkaar versterken. Daarnaast vind je veel concrete en direct toepasbare handvatten voor het basis- en voortgezet onderwijs: praktische voorbeelden voor in de klas, suggesties voor mentorlessen en aanknopingspunten voor vakdocenten.

Een belangrijk thema is executief taalgebruik. Door bewust te benoemen wat je doet, waarom je het doet en welke vaardigheid daarbij hoort, maak je onzichtbare leerprocessen zichtbaar voor leerlingen. Zo help je hen stap voor stap meer grip te krijgen op hun eigen leren en vergroot je hun eigenaarschap.

Deze whitepaper is bedoeld als inspiratie én als praktisch hulpmiddel voor iedereen die executieve vaardigheden structureel en haalbaar wil verankeren in het dagelijks onderwijs.

Artikelen in BalansKIDS - 2023 tot heden

Op deze pagina vind je een overzicht van de artikelen die wij hebben geschreven voor BalansKIDS, het tijdschrift van Oudervereniging Balans dat kinderen ondersteunt bij leren, gedrag en schooluitdagingen. BalansKIDS helpt kinderen en ouders grip te krijgen op ontwikkelingsvragen door thematische uitleg en praktische tips.

In deze artikelen leggen Robine en Tineke op een toegankelijke manier uit voor kinderen wat executieve functies. Ze behandelen belangrijke onderwerpen zoals:

• hoe je een taak begint en afmaakt (taakinitiatie & volgehouden aandacht),
• hoe je je kunt aanpassen en niet opgeeft,
• wat emotieregulatie en reactie-inhibitie betekenen.

Daarnaast is er een mini-interview waarin Robine en Tineke vertellen hoe zij met hun achtergrond in het onderwijs begonnen zijn met werken aan executieve vaardigheden. Balans

Deze bijdragen laten zien hoe executieve vaardigheden kinderen helpen bij leren, plannen, omgaan met emoties en volhouden en geven praktische handvatten die direct toepasbaar zijn thuis en op school.

Artikel in Trots op havo - 2021

Voor het magazine Havoplatform - Trots op havo ↪  schreven wij een verdiepend artikel over executieve functies bij havisten. In dit interview gingen wij in gesprek met neuropsycholoog en gedragswetenschapper David Maij ↪  over waarom juist deze vaardigheden zo vaak knelpunten vormen in het havo-onderwijs.

In het artikel staat de dagelijkse praktijk van havisten centraal: moeite met beginnen aan huiswerk, het inschatten van tijd, plannen, concentreren en reflecteren. Vaardigheden die sterk samenhangen met de ontwikkeling van het brein, maar waar in het onderwijs wél hoge verwachtingen aan worden gesteld. We laten zien dat het probleem niet zit in het belang van executieve functies, maar in het onderschatten van hoe deze vaardigheden aangeleerd en geoefend moeten worden.

Samen bespreken we:

• waarom plannen, concentreren en reflecteren juist bij havisten vaak lastig zijn;
• hoe hersenontwikkeling en informatiestromen (Magister, e-mail, apps) hierin een rol spelen;
• waarom executieve functies niet “erbij” komen, maar verweven moeten worden in de les;
• hoe herhaling, expliciet maken van het leerproces en begeleiding door docenten én ouders essentieel zijn.

Dit artikel onderstreept onze visie dat goed onderwijs niet alleen draait om vakinhoud, maar ook om het bewust ondersteunen van de vaardigheden die leren mogelijk maken. Executieve functies zijn geen extraatje, maar een voorwaarde voor schoolsucces. 

Artikel in Het Puber! Magazine - 2022

In Het Puber! Magazine van Marieke Ringrose deelden wij als Leren Leren Nederland (destijds: Leren Leren Schiedam) onze kennis over executieve functies bij tieners. Dit magazine is gemaakt voor ouders die hun puber met meer begrip, luchtigheid en vertrouwen willen begeleiden. Juist als school, huiswerk, motivatie en emoties regelmatig botsen.

In ons artikel leggen we uit wat executieve functies zijn: de regelfuncties van het brein die helpen bij doelgericht gedrag en sociaal passend reageren. Denk aan starten met huiswerk, je aandacht vasthouden, omgaan met afleiding, plannen, doorzetten en emoties reguleren. Bij tieners zijn deze functies nog volop in ontwikkeling, waardoor ze op sommige momenten vastlopen, niet omdat ze “niet willen”, maar omdat het (nog) niet lukt.

We nemen ouders mee in:

• Wat executieve functies precies doen (de “personal assistant” van je brein)
• De 11 executieve functies (o.a. reactie-inhibitie, werkgeheugen, plannen, timemanagement, flexibiliteit en metacognitie)
• Signalen die kunnen wijzen op onderontwikkelde executieve functies (zoals vaak te laat komen, spullen vergeten, niet starten, huiswerk niet inleveren)
• Hoe je samen bepaalt waar je puber aan wil werken, op een manier die autonomie en motivatie vergroot
• Hoe je een nieuwe vaardigheid aanleert: situaties uittekenen, ontdekken waar het misgaat, kijken wanneer het wél lukte en vooral: oefenen met herhaling
• Wat ouders kunnen doen in de dagelijkse praktijk: voorspelbaar en consequent zijn, het goede voorbeeld geven, routines helpen opbouwen, ruimte geven om te leren van fouten en vooral in contact blijven met je tiener

Onze kernboodschap: executieve vaardigheden zijn te trainen, maar tieners hebben daarbij een volwassene nodig die helpt om het onzichtbare zichtbaar te maken, kleine stappen te oefenen en succeservaringen te benadrukken. Zo groeit niet alleen hun schoolvaardigheid, maar ook hun zelfvertrouwen.

Download het Het Puber! Magazine hieronder:

• Puber-magazine.pdf (3.68 MB)

Artikel in het DRS Magazine - 2025

In DRS Magazine ↪ verschenen wij met een thema-artikel over executieve vaardigheden: “Focus op basisvaardigheden? Eerst op basale vaardigheden”. 

In het artikel leggen we uit waarom de huidige aandacht voor taal, rekenen en lezen terecht is, maar óók waarom daar iets aan voorafgaat: executieve vaardigheden. Dit zijn de breinfuncties die gedrag, emoties, handelen en denken doelgericht aansturen, en dus bepalen of leerlingen überhaupt tot leren kúnnen komen. 

We nemen de lezer mee in:

• wat executieve functies zijn en waarom je ze niet direct ziet, maar wél terugziet in gedrag in de klas;
• de 11 executieve functies1 (met het onderscheid tussen gedragsfuncties en denkvaardigheden, gebaseerd op Dawson & Guare);
• waarom werkgeheugen, reactie-inhibitie en flexibiliteit kernfuncties zijn waarop de rest voortbouwt;
• hoe factoren als stress en thuissituatie invloed hebben op executieve vaardigheden, en waarom goed observeren essentieel is;
• praktische insteken zoals spellen ↪ en gesprek (en het belang van taal en handvatten, bijvoorbeeld via de Gesprekskaarten Executieve Functies ↪ ). 

De rode draad: executieve vaardigheden zijn levensvaardigheden. Als je ze bewust en haalbaar inbedt in je onderwijs, help je leerlingen niet alleen nu beter functioneren, maar geef je ze vaardigheden mee waar ze hun hele leven profijt van hebben.

Artikelen in het wijkmagazine van Oost Pact Door - 2024 tot heden

Voor het wijkmagazine Oost Pact Door ↪  schrijven wij regelmatig artikelen over opgroeien, emoties en executieve vaardigheden. Dit magazine is bedoeld voor bewoners van Schiedam-Oost en richt zich op ontmoeting, samenleven en het versterken van kansen voor kinderen en gezinnen in de wijk.

In onze bijdragen vertalen we kennis over executieve vaardigheden naar een toegankelijke en herkenbare context voor ouders en kinderen. We laten zien hoe vaardigheden als emotieregulatie, omgaan met verlies, doorzetten en jezelf tot rust brengen een belangrijke rol spelen in het dagelijks leven. Thuis, op school en in de wijk.

De artikelen zijn praktisch en laagdrempelig van toon. Met voorbeelden, korte uitleg en concrete tips helpen we ouders en kinderen om woorden te geven aan wat er vanbinnen gebeurt en om samen te oefenen met vaardigheden die bijdragen aan veerkracht en zelfvertrouwen. Zo maken we zichtbaar dat executieve vaardigheden niet alleen iets zijn voor in de klas, maar juist ook voor het leven daarbuiten.

Onze bijdragen aan het wijkmagazine van Oost Pact Door ↪  sluiten aan bij onze missie: ieder kind verdient de kans om zich breed te ontwikkelen, met aandacht voor denken, voelen en doen – in een omgeving waarin kinderen zich gezien, gesteund en begrepen voelen.

Artikel in het Blad van Kenniscentrum Spel - 2024

In het magazine van Kenniscentrum Spel ↪ verscheen ons artikel Meer dan spel - Spellen nabespreken op executieve functies.

In dit artikel laten we zien dat spelen niet alleen leuk is, maar ook een krachtig middel om executieve vaardigheden te ontwikkelen, mits je het spel bewust nabespreekt. Juist in het gesprek ná het spelen vindt de transfer plaats van spel naar leren. Door stil te staan bij keuzes, strategieën, emoties en samenwerking, worden spellen een waardevol onderdeel van het leerproces.

We beschrijven:

• waarom spellen bij uitstek geschikt zijn om executieve functies te oefenen;
• hoe je het juiste spel kiest, passend bij de vaardigheden die je wilt versterken;
• hoe doelen en reflectie helpen om spelervaringen om te zetten in leerervaringen;
• hoe je in de praktijk met gerichte vragen kinderen en jongeren helpt om inzicht te krijgen in hun eigen denken, voelen en doen.

Het artikel verbindt theorie aan praktijk en laat zien hoe spel een ondersteunende en plezierige context biedt voor het ontwikkelen van executieve functies zoals plannen, flexibiliteit, emotieregulatie en doorzettingsvermogen. Daarmee onderstreept het onze visie: leren gebeurt niet alleen via instructie, maar juist ook in betekenisvolle ervaringen zoals spel, mits goed begeleid en nabesproken.