Executief Vaardig in de Klas - Voortgezet onderwijs

Hoe is de lessenserie opgebouwd?

De volledige reeks bestaat uit 10 lessen:

• Een les: Het brein en kennismaken met executieve functies. Deze les is gratis beschikbaar.
• Zeven thema’s
• Twee eindopdrachten

Welke executieve functies komen aan bod?

Reactie-inhibitie Even stoppen en nadenken voordat je reageert.	Organiseren Overzicht houden over je spullen en informatie.
Werkgeheugen Informatie tijdelijk onthouden en gebruiken terwijl je iets doet.	Timemanagement Tijd inschatten, verdelen en bewaken.
Emotieregulatie Emoties herkennen en je reactie daarop leren sturen.	Doelgericht doorzettingsvermogen Aan een doel blijven werken, ook wanneer het moeite kost.
Volgehouden aandacht Je aandacht bij een taak houden, ook wanneer die langer duurt.	Flexibiliteit Je aanpak aanpassen wanneer iets verandert of niet werkt.
Taakinitiatie Beginnen aan een taak en een eerste stap zetten.	Metacognitie Nadenken over je eigen denken en handelen en je aanpak bijstellen.
Plannen Bepalen wat je gaat doen, in welke volgorde en wat voorrang krijgt.

Welke thema's komen aan bod

Thema 1: Ontdek je brein en maak kennis met de executieve vaardigheden
Thema 2: Grip op je tijd (plannen, organisatie & timemanagement)
Thema 3: Starten en volhouden (taakinitiatie & volgehouden aandacht)
Thema 4: Jezelf coachen in denken, doen en leren (metacognitie)
Eindopdracht 1 ‘In control’ (naar aanleiding van les 1 tot en met 4)

Thema 5: Stay cool (emotieregulatie)
Thema 6: Onthouden en toepassen (werkgeheugen)
Thema 7: Blijven gaat tot je doel bereikt is (doelgericht doorzettingsvermogen)
Thema 8: Stoppen, schakelen en bewust reageren (reactie-inhibitie & flexibiliteit)
Eindopdracht 2 ‘Van weten naar doen’ (naar aanleiding van les 5 tot en met 8)

Dit krijg je bij iedere les

In de online leeromgeving staan de onderdelen overzichtelijk bij elkaar. 

Bij iedere les ontvang je:

Lesdoelen en lesopbouw
Je ziet wat je met de leerlingen gaat onderzoeken en oefenen en hoe de les is opgebouwd. Dit vormt de basis voor je voorbereiding en uitvoering.

Een samenvatting voor de leerkracht
Een beknopt overzicht van de les, zodat je de belangrijkste onderdelen gemakkelijk kunt terugvinden.

De presentatie en benodigde documenten
De bijbehorende presentatie ondersteunt de uitleg, gesprekken en opdrachten in de klas. De documenten die bij de les horen, vind je op dezelfde plek.

Begrijpen, ervaren, oefenen en reflecteren

De lessen combineren uitleg met gesprekken, spellen, challenges, actieve opdrachten en reflectie. Leerlingen proberen uit, merken wat een opdracht van hen vraagt en bespreken hun ervaringen.

Daarbij onderzoeken ze vragen zoals:

• Wat helpt mij om te beginnen?
• Hoe onthoud ik wat ik moet doen?
• Waaraan merk ik dat mijn aandacht afdwaalt?
• Wat kan ik doen als mijn eerste aanpak niet werkt?
• Wanneer helpt doorzetten en wanneer moet ik iets aanpassen?
• Welke ondersteuning heb ik nodig?

Leerlingen krijgen ruimte om hun sterke kanten en lastige momenten te herkennen. Ze ontdekken ook dat een strategie die voor de één werkt, voor een ander minder behulpzaam kan zijn.

Van de les naar de dagelijkse praktijk

Een strategie leren kennen is een begin. Daarom verbind je de ervaringen uit de lessen met situaties die tijdens de schooldag terugkomen. Denk aan zelfstandig werken, instructies volgen, samenwerken, spullen organiseren en een grotere opdracht plannen. Je kunt bijvoorbeeld teruggrijpen op een besproken strategie wanneer een leerling niet begint: ‘Wat was voor jou een helpende eerste stap?’ Of samen terugkijken wanneer een planning niet lukte: ‘Waar liep het anders en wat passen we aan?’

Door deze verbinding steeds opnieuw te maken, geef je leerlingen gelegenheid om strategieën in verschillende situaties uit te proberen. Daarbij kijk je ook naar jouw ondersteuning: is de opdracht duidelijk, zijn de stappen te overzien en welke hulp heeft deze leerling nodig?

Voor wie?
Executief Vaardig in de Klas - voortgezet onderwijs is ontwikkeld voor docenten/mentoren van klas 1 & 2 die gericht en terugkerend aandacht willen besteden aan executieve functies en vaardigheden. De lessen bieden een gezamenlijke basis om met de klas te praten over leren en gedrag, met aandacht voor verschillen tussen leerlingen. De onderwerpen sluiten ook aan bij de voorbereiding op het voortgezet onderwijs. Daar wordt bijvoorbeeld meer van leerlingen gevraagd bij het plannen van schoolwerk, het organiseren van spullen en het zelfstandig uitvoeren van opdrachten.

Van de les naar de schooldag

Een strategie bespreken is een begin. Daarom verbind je de lessen met situaties waarin leerlingen die strategie kunnen gebruiken: zelfstandig werken, instructies volgen, samenwerken of een grotere opdracht plannen. Begint een leerling niet? Grijp terug op een eerdere les: ‘Wat hielp jou om de eerste stap te zetten?’ Loopt een planning anders? Kijk samen wat er gebeurde en wat aangepast kan worden. Daarbij onderzoek je ook je eigen ondersteuning. Is de opdracht duidelijk? Zijn de stappen te overzien? Heeft de leerling een voorbeeld, herinnering of extra uitleg nodig? Zo krijgen leerlingen gelegenheid om strategieën in verschillende situaties te oefenen, met begeleiding die bij hen past.

Lessen laten verzorgen door een van onze docenten in jouw klas

Wil je eerst zien hoe je de lessen kunt geven? Je kunt (een aantal) lessen laten verzorgen door een van onze docenten, in jouw eigen klas. Je kijkt mee hoe deze docent uitlegt en gesprekken, spellen, actieve opdrachten en reflectie inzet. Je ziet ook hoe de docent reageert op vragen van leerlingen en hen ondersteunt bij het onderzoeken van hun aanpak. Zo krijg je concrete voorbeelden voor het zelf geven van de lessen. Neem contact met ons op om de mogelijkheden en kosten voor jouw school te bespreken.

Kies met of zonder materialenpakket

Kies de uitvoering die past bij wat je al op school hebt.